نشانههای الهیبودن حبّ و بغض الهی!
مذاکرات جنگ رمضان و بحثوجدلهای پیرامونی آن، فرصت مناسبی است که به این مسئله بیاندیشیم: #درراهخدابودنِ حبّوبغض به چه معناست؟ آیا اگر حقیقتا مسئولی عندالله مثلا خائن باشد و اهل دوزخ، اما کسانی از آنها، به خاطر خداوند دفاع کنند؛ یا از سویی دیگر اگر فردی، مثلا از مسئولی که حقیقتاً عندالله اهل بهشت است، خوشش نیاد؛ آیا چنین حبّ و بغضهای نسبت افرادی که حقیقتا شایسته حبّ و بغض نیستند؛ نزد خداوند چگونه است؟ معیار خداوند همیشه در تعیین صحّت عمل، عقل و تشخیص خود فرد، با محوریت خداوند در حبّوبغضها است؛ نه واقعیت شخصی که مورد حبّوبغض قرار گرفته است.بنابراین مهمترین مسئله در اینگونه مسائل بهدستآوردن معیارهایی است که حبّوبغض را الهی و در راهخداوند قرار میدهد. به نظر میرسد معیارها و مصداقی متعددی در اینباره وجود دارد؛ مانند:✔️ ۱. توجهبهاصولکلّی: خود فرد، بر اساس معیارهایی معقول و مقبول نزد شارع، تشخیص داده است فرد A شایسته حبّ یا بغض است؛ مانند توجه به اصول کلی و بالادستی؛ چون اصل وحدت، اصل تبعیّت از ولیّ✔️ ۲. دوریازراههایناصحیح: حبّ و بغضِ فرد، نباید او را به راههای غیرمعقول در برخورد با دیگرانی که مانند او درباره فرد A فکر نمیکنند، بکشاند؛ راههایی چون توهین، هوچیگری، و تمسخر.✔️ ۳. دفاعروشمند: دفاع از فرد محبوب، نباید انسان را به ندیدن ضعفهای او، یا ندیدن خوبیهای فرد مبغوض، بکشاند؛✔️ ۴. نقدروشمند: در نقد فرد مبغوض، باید تنها عمل خاص او مورد نقد روشمند قرار گیرد، بدون نیتخوانی و بدون برچسبزدن به او.
✔️ ۵. تکریمجایگاهفرد: گاه فردی را بدون توجهداشتن به جایگاه اجتماعی و سیاسی او نقد میکنیم. مثلا فردی به دلیل مسئولیت خاصی که دارد درباره مسئله مرتبط با آن مسئولیت از طریقی صحیح، تصمیمی میگیرد، اما ما به دلایلی با آن تصمیم مخالف هستیم؛ اینجا اگر ممکن یا لازم بود، تنها میتوانیم به او پیشنهادهای خود را ارائه کنیم؛ اما نباید اصرار در پذیرش داشته باشیم؛ زیرا چنین اصرارهایی نوعی استکبار و غرور، و یا عدم تکریم جایگاه فرد است. نهایتا اگر معتقدیم تصمیم او به زیان دیگران است، یا باید افراد بالادستی را روشمند آگاه کنیم؛ یا آنکه باید صبر کنیم بعد از وقوع عمل، در مجامع قانونی علیه او، در صورت امکان، اقدام قضایی کنیم؛ اما نمیتوانیم در مسیر تصمیمگیری او سنگاندازی کنیم.✔️ ۶. منابعآگاهیها: در حبّوبغضها ضرورت دارد منابع و روشهای بهدستآوردن اطلاعات درباره افراد و اندیشه آنان معقول و مشروع باشد؛ مثلا نباید هیچگاه فردی را بر اساس عبارتهای جداازهم و پراکندهشده او در فضای مجازی قضاوت نهایی کنیم.✔️ ۷. جامعوساختارمندبودن: در تحلیل و بررسی و نقد مسائل و دیدگاههای فرد، باید علاوه بر جایگاه او، مسائل مختلفی چون ساختاری که او در آن است، و مسائل مرتبط با آن دیدگاه و یا مسئله را باید دید. مثلا اگر فردی در پروسه تصمیمگیری درباره موضوعی است، هرچند جایگاه بالایی دارد و یا آنکه نام او زیاد شنیده میشود، نباید او و تصمیم و سخنان او را جدا از ساختار ببینیم.✔️ ۸. سکوتبهموقع: در مواردی سکوت یکی از نشانههای مهم الهیبودنِ حبّوبغضهاست. مثلا پس از نهاییشدن تصمیم، در صورتی که ممکن است دیگرانی از سخنان و مواضع ما سوءاستفاده کنند، باید سکوت کنیم؛ یا نقدهای خود را جامع و روشمند کنیم.
با توجه به نشانهها و راههای مانند موارد پیشگفته، میتوانیم تشخیص دهیم حبّوبغض ما الهی است یا خیر. طبیعتا هر میزان این موارد در مواضع ما بیشتر رعایت شود، این یعنی حبّوبغضهای ما خالصانهتر است.بر اساس معیارهایی همچون موارد اشارهشده، در احادیث تصریح شده است معیار خداوند در تعیین #الهیبودن حبّوبغضها، واقعیت و حقیقت فرد محبوب یا مبغوض عندالله نیست؛ بلکه خود #درراهخدابودن معیار است. امام باقر علیه السلام فرمود:اگر فردی دیگری را به خاطر خداوند دوست بدارد، نزد خدا به خاطر این محبّت پاداش دارد، هرچند آن دیگری نزد خداوند اهل آتش باشد؛ و اگر فردی دیگری را به خاطر خداوند دشمن بدارد، به خاطر این بغض نزد خداوند پاداش دارد، هرچند آن دیگری حقیقتا نزد خداوند اهل بهشت باشد.لَو اَنّ رَجُلاً احَبّ رجُلاً في الله لاَثابَهُ الله عَلى حُبّه ، و اِن كانَ المَحبُوبُ في عِلم اللهِ مِن اَهلِ النّار؛ و لَو اَنّ رَجُلا ابغَضَ رجُلاً لله لاثابَه عَلى بُغضِه ايّاهُ، و اِن كانَ المُبغضُ في عِلمِ اللهِ مِن اَهلِ الجنّة (📕مصادقه الاخوان/ شیخ صدوق رحمة الله علیه، ص.۵۰)
06:07 - 26 خرداد 1405
1106 Views