رکورد تازه در تولید گاز محقق میشود؟
وزارت نفت وعده داده تا پایان سال میلادی ظرفیت تولید روزانه گاز کشور را به ۱.۳۵ میلیارد متر مکعب برساند. رقمی که اگر محقق شود، ایران را به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گاز در جهان بدل میکند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ ایران با داشتن بزرگترین ذخایر اثباتشده گاز طبیعی جهان، سالهاست که رویای افزایش سهم خود در بازار جهانی انرژی را در سر دارد. اما در عمل، محدودیتهای مالی و تکنولوژیک، نوسانات تقاضای داخلی و تحریمهای خارجی، مانع تحقق کامل این ظرفیت شدهاند.اکنون، اعلام هدف تولید روزانه ۱.۳۵ میلیارد متر مکعب، امیدها و پرسشهای تازهای را در فضای انرژی کشور زنده کرده است.
پتانسیل ذخایر و ظرفیتهای بالفعل
ایران حدود ۳۴ تریلیون متر مکعب ذخایر اثباتشده گاز در اختیار دارد که معادل ۱۷ درصد کل ذخایر جهان است.توسعه فازهای پارس جنوبی و میادین مشترک مانند فرزاد، آذر و پارس شمالی میتواند پشتوانه تحقق این هدف باشد.تولید فعلی نزدیک به ۱ میلیارد متر مکعب در روز است و افزایش ۳۰ درصدی نیازمند سرعتگیری بیسابقه در پروژهها خواهد بود.در صورت موفقیت، ایران میتواند در کنار روسیه و قطر به یکی از سه بازیگر اصلی بازار گاز دنیا بدل شود.
موانع سرمایهگذاری و فناوری
تحریمها همچنان ورود سرمایه و فناوریهای حفاری پیشرفته را محدود کرده است.بسیاری از کمپرسورها و تجهیزات حیاتی گازرسانی در ایران فرسودهاند و ظرفیت نوسازی محدود است.افزایش تولید به این مقیاس نیازمند سرمایهگذاری چندین میلیارد دلاری است، در حالی که دسترسی به فاینانس خارجی عملاً مسدود است.بنابراین، تحقق این هدف بدون مشارکت گسترده بخش خصوصی داخلی و تأمین مالی خلاقانه دشوار خواهد بود.
مصرف داخلی و امنیت انرژی
ایران با معضل مصرف بالای داخلی مواجه است: در زمستان، مصرف خانگی و نیروگاهی گاه از ۶۰۰ میلیون متر مکعب در روز فراتر میرود.برای جبران این نیاز، هر سال صنایع بزرگی مانند فولاد و سیمان با قطعی گاز روبهرو میشوند.افزایش تولید میتواند امنیت تأمین داخلی را تضمین و فشار بر صنایع را کاهش دهد.در نتیجه، حتی اگر صادرات رشد نکند، رشد تولید برای اقتصاد داخلی مزیت محسوب میشود.
صادرات و جایگاه منطقهای
با تحقق این هدف، ایران قادر خواهد بود صادرات به ترکیه، عراق و احتمالا پاکستان را افزایش دهد.بازار LNG جهانی همچنان دور از دسترس است، اما گسترش خطوط لوله میتواند درآمد ارزی تازهای فراهم کند.رقبای اصلی ایران یعنی قطر و روسیه سهم بالایی در بازار دارند و رقابت با آنها نیازمند دیپلماسی انرژی فعال و قراردادهای بلندمدت است.افزایش تولید، دست ایران را در مذاکرات انرژی با همسایگان تقویت میکند و موقعیت ژئوپولیتیکی کشور را ارتقا میدهد.
چشمانداز و ریسکها
هدفگذاری ۱.۳۵ میلیارد متر مکعب بیش از آنکه فنی باشد، یک پیام سیاسی–اقتصادی است: ایران قصد دارد نقشآفرینی پررنگتری در بازار انرژی داشته باشد.با این حال، بدون اصلاح ساختار یارانههای انرژی، افزایش بهرهوری در شبکه انتقال و جذب سرمایه، این هدف روی کاغذ باقی خواهد ماند.چالش دیگر، تداوم تحریمها و محدودیت دسترسی به فناوریهای پیشرفته است.در صورت رفع این موانع، ایران میتواند ظرف چند سال بهطور پایدار به جایگاه یک صادرکننده قدرتمند گاز برسد.
رامین فرهادی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: رسیدن به تولید روزانه ۱.۳۵ میلیارد متر مکعب عملی است. اما در شرایط فعلی سخت است، اگر فازهای جدید پارس جنوبی با تأمین مالی ویژه به سرانجام برسند، امکان تحقق وجود دارد.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: صنایع داخلی بیشترین نفع را میبرند. با افزایش تولید، قطعی گاز در زمستان کاهش مییابد و ما میتوانیم برنامه تولید را پایدارتر تنظیم کنیم.وی افزود: بازار جهانی گاز آماده ورود بیشتر ایران است. به عبارت دیگر، بازار آماده است، اما ایران باید مسیر انتقال و قراردادهای تضمینشده داشته باشد. بدون خطوط لوله مطمئن، این پتانسیل محقق نمیشود.
هدفگذاری تولید روزانه ۱.۳۵ میلیارد متر مکعب گاز برای پایان سال میلادی، یک برنامه جاهطلبانه است که نشان میدهد ایران قصد دارد نقش بزرگتری در معادلات انرژی جهان بازی کند. تحقق آن میتواند امنیت انرژی داخلی را تضمین و جایگاه صادراتی کشور را تقویت کند.اگرچه هدف تولید روزانه ۱.۳۵ میلیارد متر مکعب گاز بلندپروازانه بهنظر میرسد، اما تحقق آن میتواند نقطه عطفی در صنعت انرژی ایران باشد؛ نقطهای که هم امنیت انرژی داخلی را تضمین میکند و هم موقعیت کشور را در بازار منطقهای و جهانی ارتقا میدهد.چالشهای تحریم، کمبود سرمایه و مصرف بالای داخلی جدیاند، اما در صورت مدیریت هوشمندانه و جذب منابع مالی، این هدف نه فقط یک شعار بلکه یک فرصت راهبردی برای بازتعریف نقش ایران در معادلات انرژی جهان خواهد بودبا دنبالکردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.#گاز#تولید_گاز#صادرات 23:05 - 13 شهریور 1404